Gezond en veilig werken is essentieel voor het welzijn van werkenden én voor een duurzame samenleving. Ongezonde of onveilige arbeidsomstandigheden leiden niet alleen tot ziekteverzuim en uitval, maar zetten ook extra druk op de zorg. Daarom investeert ZonMw in innovatie binnen de preventieve arbozorg. Met subsidie voor elf nieuwe projecten wordt kennis beter benut en vertaald naar de praktijk – steeds vaker met slimme technologische oplossingen.
Preventie begint met kennis én technologie
Vroegtijdige preventie levert aantoonbare voordelen op voor werknemers, werkgevers en de maatschappij als geheel. Bedrijfsartsen en andere arboprofessionals spelen hierin een sleutelrol. Om effectief te kunnen handelen, moeten zij beschikken over actuele, goed toegankelijke en toepasbare kennis. Digitale hulpmiddelen en technologische innovaties maken het mogelijk om deze kennis sneller, persoonlijker en effectiever in te zetten.
Technologie versterkt preventief handelen
Binnen de gesubsidieerde projecten is een duidelijke rol weggelegd voor technologie als versneller van preventieve arbozorg. Drie projecten richten zich specifiek op het ontwikkelen en inzetten van technologische ondersteuning:
- Digitale inzichten in werkvermogen (OVAL)
OVAL gaat de Work Ability Index (WAI) en een digitaal platform met informatie over werkvermogen in Nederland verder ontwikkelen om kennis en daardoor het preventief handelen beter toegankelijk te maken. - Persoonlijk blootstellingsdossier (Amsterdam UMC)
Amsterdam UMC ontwikkelt een proof of concept voor een persoonlijk blootstellingsdossier. In dit dossier worden de risico’s van blootstelling aan gevaarlijke stoffen voor medewerkers inzichtelijk gemaakt. - Mens‑robot‑samenwerking voor fysieke preventie (Verwey Jonker Instituut)
Het Verwey Jonker Instituut onderzoekt hoe de samenwerking tussen mens en een cobot (collaboratieve robot) kan helpen om klachten aan spieren en gewrichten door het werk te voorkomen.
Naast projecten gericht op technologie zijn er ook nog acht andere projecten die worden gesubsidieerd door ZonMW:
Praktische hulpmiddelen voor gezondheid en preventie
- RIVM ontwikkelt handvatten om duurzame inzetbaarheid van vrouwen in de overgang te bevorderen.
- Erasmus University Medical Center versterkt kennis over nachtarbeid met onder andere een Ri&E-module en een onderwijspakket.
- Amsterdam UMC werkt aan een praktische leidraad om digitale oogvermoeidheid te voorkomen, aangevuld met digitale hulpmiddelen en communicatieproducten.
- ZINZIZ maakt een gespreksmodule met praktische hulpmiddelen voor het voeren van betere gesprekken over inzetbaarheid, geschikt voor werkgevers en werknemers.
- Maastricht University maakt praktische hulpmiddelen voor bedrijfsartsen om psychisch werkgerelateerd verzuim in de zorgsector vroegtijdig te signaleren en aan te pakken.
- TNO bundelt bestaande multidisciplinaire kennis over overmatige blootstelling aan hitte en UV-straling in overzichtelijke factsheets en protocollen.
Ondersteunende materialen om kennis te verspreiden
- Amsterdam UMC ontwikkelt een e-learning die multidisciplinaire kennis over coronaire vaatdysfunctie (ANOCA/INOCA, een vorm van hartgerelateerde vaatdysfunctie),deelt.
Samen werken aan toekomstbestendige arbozorg
De elf projecten samen laten zien hoe kennis, praktijk en technologie elkaar kunnen versterken. Door informatie beter te delen en direct toepasbaar te maken, kunnen arboprofessionals, organisaties en werkenden eerder ingrijpen en effectiever werken aan preventie. Zo ontstaat een arbozorg die klaar is voor de toekomst: datagedreven, mensgericht en preventief.
Over het ZonMw‑programma ‘Innovatieve Arbozorg’
De projecten maken deel uit van het ZonMw‑programma Innovatieve Arbozorg, dat zich richt op het verbeteren van de kwaliteit van arbozorg en de opleiding van bedrijfsartsen. De focus ligt op het voorkomen van ziekteverzuim, arbeidsongevallen en beroepsziekten. In totaal werken 26 projecten aan versterking van preventie binnen de arbozorg, in lijn met de ambities van Arbovisie 2040. Lees meer over het programma Innovatieve Arbozorg op de website van ZonMw.
