door Ronald Hoevers | mrt 27, 2026 | A-I, Apps, Nieuws, Robotisering
Gezond en veilig werken is essentieel voor het welzijn van werkenden én voor een duurzame samenleving. Ongezonde of onveilige arbeidsomstandigheden leiden niet alleen tot ziekteverzuim en uitval, maar zetten ook extra druk op de zorg. Daarom investeert ZonMw in innovatie binnen de preventieve arbozorg. Met subsidie voor elf nieuwe projecten wordt kennis beter benut en vertaald naar de praktijk – steeds vaker met slimme technologische oplossingen.
Preventie begint met kennis én technologie
Vroegtijdige preventie levert aantoonbare voordelen op voor werknemers, werkgevers en de maatschappij als geheel. Bedrijfsartsen en andere arboprofessionals spelen hierin een sleutelrol. Om effectief te kunnen handelen, moeten zij beschikken over actuele, goed toegankelijke en toepasbare kennis. Digitale hulpmiddelen en technologische innovaties maken het mogelijk om deze kennis sneller, persoonlijker en effectiever in te zetten.
Technologie versterkt preventief handelen
Binnen de gesubsidieerde projecten is een duidelijke rol weggelegd voor technologie als versneller van preventieve arbozorg. Drie projecten richten zich specifiek op het ontwikkelen en inzetten van technologische ondersteuning:
Naast projecten gericht op technologie zijn er ook nog acht andere projecten die worden gesubsidieerd door ZonMW:
Praktische hulpmiddelen voor gezondheid en preventie
Ondersteunende materialen om kennis te verspreiden
Samen werken aan toekomstbestendige arbozorg
De elf projecten samen laten zien hoe kennis, praktijk en technologie elkaar kunnen versterken. Door informatie beter te delen en direct toepasbaar te maken, kunnen arboprofessionals, organisaties en werkenden eerder ingrijpen en effectiever werken aan preventie. Zo ontstaat een arbozorg die klaar is voor de toekomst: datagedreven, mensgericht en preventief.
Over het ZonMw‑programma ‘Innovatieve Arbozorg’
De projecten maken deel uit van het ZonMw‑programma Innovatieve Arbozorg, dat zich richt op het verbeteren van de kwaliteit van arbozorg en de opleiding van bedrijfsartsen. De focus ligt op het voorkomen van ziekteverzuim, arbeidsongevallen en beroepsziekten. In totaal werken 26 projecten aan versterking van preventie binnen de arbozorg, in lijn met de ambities van Arbovisie 2040. Lees meer over het programma Innovatieve Arbozorg op de website van ZonMw.
door Ronald Hoevers | mei 15, 2025 | A-I, Apps, Exoskelet, Nieuws, Robotisering, Wearables
De zes winnaars en elf eervolle vermeldingen van de awards voor goede praktijken voor een gezonde werkplek zijn bekendgemaakt. Met de awards worden initiatieven uit heel Europa voor het verbeteren van de veiligheid en gezondheid op het werk (VGW) in het digitale tijdperk bekroond. Digitale technologieën en nieuwe manieren van werken zoals artificiële intelligentie (AI), slimme digitale apparaten, technologieën voor werken op afstand en digitale platforms worden steeds verder ontwikkeld. Deelnemende organisaties hebben niet alleen risico’s en uitdagingen aangepakt, maar ook nieuwe kansen benut die digitalisering biedt.
De wedstrijd is georganiseerd door het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) in samenwerking met zijn nationale focal points. De prijzen zetten organisaties in de schijnwerpers die blijk geven van een innovatieve en duurzame aanpak van risico’s in verband met de digitalisering van het werk. Als integraal onderdeel van de campagne Een gezonde werkplek 2023-2025: “Veilig en gezond werk in het digitale tijdperk” hebben de awards ook ten doel het delen van kennis te bevorderen door waarbij organisaties aan te moedigen om van elkaar te leren en oplossingen te implementeren die werknemers beschermen.
De volgende organisaties zijn in de prijzen gevallen:
- Eni Cypr
us Ltd, actief in de olie- en gasindustrie, heeft een mobiele en webapplicatie ontwikkeld ter ondersteuning van de naleving van de VGW-voorschriften, die met name in deze risicosector van cruciaal belang zijn.
- Griekse Organisatie voor Telecommunicatie heeft nieuwe technologieën en digitale hulpmiddelen zoals drones en trainingssystemen met virtual reality geïntegreerd in initiatieven voor VGW-risicopreventie die erop zijn gericht de mentale en fysieke gezondheid van werknemers te beschermen.
- Midleton Distillery, Irish Distillers Pernod-Ricard past een autonome mobiele robot met AI-beelden toe, zodat er bij het lossen van vaten minder handmatige werkzaamheden nodig zijn. Hierdoor neemt het risico op aandoeningen aan het bewegingsapparaat en ongevallen op de werkplek af.
- Wijnmakerij “Perla del Garda” uit Italië heeft geautomatiseerde rijtechnologie met geavanceerde veiligheidsfuncties in de op het bedrijf gebruikte tractoren geïntroduceerd, waardoor letsel en ongelukken bij bestuurders worden voorkomen.
- Amarsul S.A., een Portugees bedrijf op het gebied van beheer van vast afval, gebruikt technologieën zoals sensoren en draagbare apparaten om de gezondheid van werknemers te monitoren en hen te waarschuwen voor mogelijke risico’s. Zo kunnen ernstige incidenten worden voorkomen.
- Het Spaanse bedrijf Jacar Montajes, S.L. heeft digitale hulpmiddelen ingevoerd, waaronder slimme armbanden die een verhoogde lichaamstemperatuur detecteren, als onderdeel van een VGW-preventiebeleid waarmee zonnesteken in de bouwsector worden voorkomen.
Organisaties met een eervolle vermeldingen:
Bron:
Persbericht Good Practice Award winners lead the way in digital workplace safety and health – Good Practice Award winners lead the way in digital workplace safety and health
door Ronald Hoevers | nov 26, 2024 | A-I, Apps, Kunstmatige intelligentie, Nieuws
De interne Basis-inspectie-modules (BIM’s) en Werkinstructies zijn sinds 1 november 2024 niet meer beschikbaar op de website van de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). De NLA werkt aan updates voor deze documenten, maar het is nog onbekend wanneer ze weer terugkeren.
Belangrijke documenten
De BIM’s en Werkinstructies zijn handig en van belang voor preventiemedewerkers en andere arboprofessionals omdat inspecteurs ze gebruiken als leidraad tijdens inspecties. Maar inspecteurs mogen hier in specifieke situaties van afwijken en aanvullende eisen of vragen stellen. Tevens dienen ze als belangrijke bronnen om de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening te bepalen bij het uitvoeren van risico-inventarisaties en -evaluaties (RI&E’s) en gerichte onderzoeken naar arbeidsrisico’s.
Beschikbaar via Preventiemedewerker.net
Niet getreurd! Mijn andere website Preventiemedewerker.net biedt hulp met een compleet overzicht van alle 29 BIM’s en 10 Werkinstructies, gedownload vlak vóór hun verwijdering op 14 oktober 2024. Van elk document kun je hier de laatst (gepubliceerde) versie vinden.
Aangevuld met handige podcasts
Om u te helpen de inhoud snel te begrijpen, is elke BIM en Werkinstructie aangevuld met een Engelstalige podcast. Deze AI-gegenereerde samenvattingen duren slechts 10-25 minuten en bieden een eerste kennismaking met de inhoud van ieder document.
Check Preventiemedewerker.net voor het complete overzicht van BIM’s en Werkinstructies en meer… >>>
door Ronald Hoevers | nov 20, 2024 | A-I, Apps, Kunstmatige intelligentie, Nieuws
Steeds meer bedrijven gebruiken algoritmisch management (AM) om taken toe te wijzen, prestaties te evalueren en zelfs werknemers te disciplineren. De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) heeft recent onderzoek gedaan naar deze trend en de resultaten zijn opmerkelijk.
Onderzoek
De Arbeidsinspectie heeft literatuuronderzoek laten uitvoeren door TNO en verkennende bedrijfsbezoeken afgelegd om de impact van AM op de werkvloer te beoordelen. Uit het onderzoek blijkt dat hoewel AM kan bijdragen aan efficiëntie en de vermindering van fysieke belasting, er ook serieuze risico’s zijn voor werknemers.
Effecten
Een van de meest opvallende bevindingen is de dalende autonomie van werknemers. Algoritmes bepalen in toenemende mate wat, hoe en wanneer werknemers taken moeten uitvoeren, wat kan leiden tot verhoogde werkdruk en stress. Daarnaast bestaat het risico op discriminatie als algoritmes getraind zijn op data die bestaande ongelijkheden weerspiegelen.
De bedrijfsbezoeken lieten zien dat de meeste bedrijven lichte vormen van AM gebruiken, waarbij menselijke managers nog steeds kunnen ingrijpen. Toch is de trend duidelijk: AM wordt steeds geavanceerder en de invloed ervan op de werkvloer zal alleen maar toenemen.
Een ander belangrijk punt is de betrokkenheid van werknemers bij de implementatie van AM. In veel gevallen worden werknemers pas geïnformeerd nadat het systeem al is ingevoerd, wat leidt tot gevoelens van onmacht en frustratie.
NLA pleit voor balans
De Arbeidsinspectie pleit voor een balans tussen technologische vooruitgang en menselijke empathie. Bedrijven moeten zorgvuldig de risico’s van AM in kaart brengen en medewerkers betrekken bij de implementatie van nieuwe systemen. De ontwikkelingen rondom AM worden nauwlettend gevolgd. De Arbeidsinspectie neemt deel aan een internationaal onderzoek om meer inzicht te krijgen in de effecten van AM op de lange termijn en om te komen tot interventiemogelijkheden die de negatieve aspecten van AM kunnen verminderen en de positieve aspecten kunnen versterken.
Bronnen
Publicatie bericht: Algoritmisch management: inzicht en gevolgen voor de werkvloer
Downloads:
door Ronald Hoevers | jul 3, 2023 | Apps, Kunstmatige intelligentie, Nieuws
Een internationaal consortium onder leiding van onderzoekers van de TU Delft onderzocht de mogelijkheden van ChatGPT om veiligheidsgerelateerde adviezen te geven en heeft haar resultaten gepubliceerd op SSRN Elsevier.
De onderzoekers ontdekten dat het risicovol is om te vertrouwen op ChatGPT als bron van veiligheidsgerelateerde informatie en advies. De resultaten zijn beschikbaar in de preprint ‘The Risks of Using ChatGPT to Obtain Common Safety-Related Information and Advice’ in SSRN. >>>
ChatGPT (>>>) is openbaar toegankelijk en dus zullen mensen het vroeg of laat gebruiken om toegang te krijgen tot veiligheidsinformatie, ongeacht het beoogde gebruik of de bedoelingen van de systeemontwerpers. Het multidisciplinaire consortium van deskundigen werd gevormd om negen gevallen op verschillende veiligheidsdomeinen te analyseren:
- vermijden van telefoongebruik tijdens het rijden,
- toezicht houden op kinderen in de buurt van water,
- volgen van richtlijnen voor crowd-management,
- voorkomen van vallen, bewust zijn van luchtvervuiling tijdens het sporten,
- ondersteunen van verontruste collega’s,
- omgaan met taakeisen om burn-out te voorkomen,
- beschermen van persoonlijke gegevens in fitness-apps, en
- vermijden van het bedienen van zware machines bij vermoeidheid.
Credits illustration: https://pixabay.com/nl/illustrations/kunstmatige-intelligentie-technologie-7834467/
De onderzoekers concludeerden dat er potentieel aanzienlijke risico’s bestaan bij het gebruik van ChatGPT als bron van informatie en advies voor veiligheidsgerelateerde kwesties. ChatGPT deed onjuiste of mogelijk zelfs schadelijke uitspraken en benadrukte de individuele verantwoordelijkheid, wat mogelijk leidt tot ecologische denkfouten: waarbij je aanneemt dat wat waar is voor een populatie ook waar is voor de individuele leden van die populatie.
Telefoongebruik en autorijden
De onderzoekers vroegen ChatGPT naar veilig telefoongebruik tijdens het rijden, en hoewel ChatGPT de risico’s van afgeleid rijden benadrukte, gaf het geen volledige waarschuwing. ChatGPT concentreerde zich op sms’en tijdens het rijden, maar het gebruik van routekaarten of het zoeken naar muziek kan ook gevaarlijk zijn. ‘De belangrijkste boodschap is dat het gevaarlijk is je ogen van de weg te halen wanneer je een voertuig bestuurt. Daarom is het van belang om elke telefoonactiviteit te vermijden die visuele aandacht vereist, niet alleen sms’en’, aldus de onderzoekers.
ChatGPT verstrekt soms informatie over de veiligheid van mensenmassa’s en drenkelingen die geen rekening houdt met individuele contexten en kan leiden tot ongepast gedrag, waardoor het risico op schade toeneemt. Bovendien kunnen de door ChatGPT gebruikte gegevens beperkt zijn tot hoge-inkomenslanden, waardoor vragen rijzen over de geldigheid van het advies in landen met lage- en middeninkomens.
Voorzichtigheid geboden
ChatGPT is een zeer geavanceerd AI-taalmodel dat op grote schaal populair is geworden. Het is getraind om tekst van menselijke gebruikers te begrijpen en te genereren. Het kan worden gebruikt in verschillende toepassingen, waaronder geautomatiseerde klantenservice, chatbots en het genereren van teksten. Hoewel het in potentie veel voordelen kan bieden, zijn er ook zorgen over misbruik, met name met betrekking tot het verstrekken van ongepaste of schadelijke veiligheidsgerelateerde informatie.
Het onderzoek benadrukt de noodzaak van voorzichtigheid bij het gebruik van ChatGPT voor veiligheidsgerelateerde informatie en deskundige verificatie. Ook de noodzaak van ethische overwegingen en waarborging om ervoor te zorgen dat gebruikers de beperkingen begrijpen en passend advies krijgen, vooral in landen met een laag en gemiddeld inkomen, wordt onderstreept. De onderzoekers geven aan: ‘De resultaten van dit onderzoek laten zien dat AI-technologie weliswaar steeds verder wordt ontwikkeld, maar dat voorzichtigheid geboden is om ervoor te zorgen dat toepassingen ervan geen bedreiging vormen voor de openbare veiligheid.’
Bronnen:
door Ronald Hoevers | mrt 31, 2023 | Apps, Cybersecurity, Exoskelet, Kunstmatige intelligentie, Nieuws, Robotisering, Wearables
Hoe beïnvloedt artificiële intelligentie (AI) onze veiligheid op het werk? Wat betekent de energietransitie voor de risico’s waaraan werkenden worden blootgesteld? De invloed van toekomstige ontwikkelingen kan direct of indirect zijn en is moeilijk te voorspellen. Organisaties en beleidsmakers kunnen zich alvast voorbereiden op de mogelijke gevolgen. Het RIVM en TNO hebben nml. onderzocht hoe toekomstige ontwikkelingen impact kunnen hebben op gezond en veilig werken in de komende 20 jaar: horizonscan ‘De Toekomst van Gezond en Veilig Werken’. Zij hebben 33 ontwikkelingen in kaart gebracht die naar verwachting een impact zullen hebben op gezond en veilig werken. Het gaat bijvoorbeeld om een vergrijsde beroepsbevolking, globalisering, individualisering, robotisering, klimaatverandering en de toename van regels.
Voor iArbo.nl pak ik even AI, digitalisering en robots er uit.
Volgens het rapport zal op het gebied van technologie wordt veel impact verwacht van artificiële intelligentie (AI), digitalisering en robots en cobots:
“Al deze technologieën zullen in de toekomst naar verwachting vaker worden toegepast, maar het is onzeker hoe snel de ontwikkelingen gaan, welke specifieke toepassingen er worden ontwikkeld, welke ruimte (toekomstige) wetgeving biedt en in welke mate er maatschappelijk acceptatie plaatsvindt. De impact van de verschillende technologieën is daarnaast afhankelijk van de manier waarop een technologische toepassing wordt geïmplementeerd. Technologie biedt zowel kansen als bedreigingen voor gezond en veilig werken. Er kunnen complexe taken met veel autonomie ontstaan, of juist eenvoudige taken met weinig autonomie. Ook kan technologie worden ingezet om onveilige situaties te signaleren of apparatuur veiliger te maken (safe by design). De fysieke belasting wordt naar verwachting lager en de arbeidsveiligheid verbetert. De noodzaak voor het aanleren van nieuwe kennis en vaardigheden neemt toe. Tegelijkertijd leidt de verandering van werk tot (baan)onzekerheid en kan monitoring van werkenden leiden tot minder (ervaren) autonomie.”
De toekomst van gezond en veilig werken is heel onzeker, complex en dynamisch, mede door onderlinge relaties tussen toekomstige ontwikkelingen en alle onzekerheden. Hoewel alle toekomstige ontwikkelingen en hun impactbeschrijvingen van waarde zijn voor strategie- en beleidsontwikkeling, benoemen ze een vijftal strategische thema’s. Dit zijn:
- de kansen en risico’s van technologische ontwikkelingen;
- de toename van mentale belasting;
- de veranderende autonomie van werkenden;
- het belang van blijven leren tijdens en naast het werk;
- de opeenstapeling van risico’s voor kwetsbare groepen.
Voor iArbo.nl pak ik even Technologische ontwikkelingen: belangrijke kansen & risico’s er uit.
Technologische ontwikkelingen zijn gerelateerd aan vele andere ontwikkelingen, zoals de energietransitie, economische groei en globalisering. Ook zijn technologische ontwikkelingen aan elkaar gerelateerd en kunnen ze elkaar versterken. Technologische ontwikkelingen gaan relatief snel en de verwachte impact is relatief groot, maar de toepassing en impact zijn onzeker. De impact van technologie is ook afhankelijk van de manier waarop specifieke technologische toepassingen worden geïmplementeerd. De technologieën bieden zowel kansen als risico’s voor gezond en veilig werken.
In hoofdstuk 4.4. Technologische ontwikkelingen beschrijven ze volledig de belangrijkste technologische ontwikkelingen die van invloed zijn op gezond en veilig werk, nu en in de toekomst. In het rapport gaan ze in op:
- Artificiële intelligentie
- Digitalisering
- Robots en cobots
- Autonome voertuigen
- Augmented en virtual reality
- Nieuwe materialen en 3D-printing
De clusters zijn met elkaar verbonden, omdat technologieën vaak in samenhang worden toegepast (convergerende technologie) of voorwaardelijk kunnen zijn voor elkaars ontwikkeling. Hieronder de volledige beschrijving (volledig 1-op-1) overgenomen uit het rapport per technologische ontwikkeling en / of
Download hier het volledige rapport: PDF
Nieuwbericht over het rapport op Arboportaal: www.arboportaal.nl/actueel/nieuws/2023/02/06/rivm-en-tno-onderzoeken-toekomst-van-gezond-en-veilig-werken
(meer…)
